Zamek w Niedzicy

Niedzica Zamek – nowa miejscowość na mapie Polski

mapa_niedzicy_zapora_zamekOd 1 stycznia na Spiszu i na administracyjnej mapie Polski pojawiła się nowiutka miejscowość o nazwie Niedzica Zamek. Wieś powstała na wniosek samych mieszkańców osiedla. Z innowacyjną osadą wiąże się jednocześnie wymiana obecnych dokumentów, zmiana nazw ulic i numerów domów. Nowa miejscowość została utworzona na mocy Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji. Skomplikowana procedura wydzielania części wsi Niedzica Zamek trwała około dwóch lat. Niedzica Zamek stał się dziewiątą miejscowością wchodzącą w skład gminy Łapsze Niżne. Poprzednie określenie: Zamek przysiółek wsi Niedzica zmienił nazwę i został teraz wsią Niedzica – Zamek. Komunikat w tej sprawie został opublikowany w Dzienniku Urzędowym 23 grudnia 2013 roku.


Zapraszamy do Gminy Łapsze Niżne!

gmina_lapsze_nizne_z_zamkiem_dunajec_w_niedzicyGmina Łapsze Niżne położona jest w południowej części województwa Małopolskiego na Spiszu pomiędzy Podhalem a Pieninami. Różni się od sąsiednich regionów – Podhala i Pienin: historią, stylem architektonicznym, tradycją, kulturą i językiem. Na terenie Gminy Łapsze Niżne znajdują się ciekawe obiekty zabytkowe i bogata kultura ludowa. Każda spiska miejscowość posiada interesujące atrakcje dla turysty. Znawcy architektury sakralnej spotkają na szlaku gotyckim przykłady gotyku, rokoka i baroku. Dużym atutem turystycznym jest żywy folklor spiski kultywowany przez mieszkańców gminy. Oryginalny krajobraz, odrębne zwyczaje, stroje, styl architektoniczny, a wreszcie słynna stara warownia węgierska – Zamek „Dunajec” w Niedzicy nad Jeziorem Czorsztyńskim to główne walory turystyczne. Zwolennicy aktywnego wypoczynku mogą wędrować szlakami turystycznymi w Pieninach Spiskich i Magurze, aktywnie wypoczywać podążając licznymi w gminie ścieżkami pieszo-rowerowymi. Czyste powietrze, urokliwe widoki, spokojne tereny gminy to raj dla turystów. Urozmaicone zaplecze noclegowe od gospodarstw agroturystycznych poprzez hotele, pensjonaty po komnaty zamkowe stanowi idealna bazę wypadową w pobliskie Pieniny, Tatry i Gorce. Zapraszamy!


Zamek na wiosnę – 24.04.2013

Zamek Niedzica – zdjęcia wykonane pod koniec kwietnia w ładne, dość słoneczne przedpołudnie.


Główne atrakcje

Największą atrakcją Niedzicy jest przepięknie położona górska warowania z XIV wieku. Zamek Dunajec (bo o nim mowa) pomimo burzliwych dziejów, pożarów i licznych wojen, których te prastare mury były świadkami, wciąż cieszy oczy zwiedzających turystów. Możemy podziwiać renesansowy zamek dolny z XIV w. oraz gotycki zamek górny, który w XV w. został dotkliwie zniszczony. Obecnie mieści się w nim muzeum. Zobaczyć tu można m.in. eksponaty związane z historią obiektu, izbę tortur, udostępniana do zwiedzania jest też sala myśliwska oraz izba straży. W zamku znajduję się restauracja i kawiarnia oraz część mieszkalna z pokojami gościnnymi dla członków Stowarzyszenia Historyków Sztuki i ich gości. Są tu organizowane przez Stowarzyszenie sesje naukowe i seminaria. Mając na względzie unikalny charakter komnat, w całym muzeum obowiązuje rygorystyczny regulamin. Choć w niektórych przewodnikach podawana jest informacja, jakoby w muzeum zamkowym mieścił się hotel, nie jest to prawdą – muzeum nie prowadzi hotelu.

Innym obiektem poza zamkiem wartym zainteresowania i zobaczenia jest zabytkowa leśniczówka, zwana dawniej kasztelem. Pierwotnie budynek był siedzibą rządcy dóbr niedzickich. Leśniczówkę zbudowano na przełomie XVIII i XIX wieku. Obecnie na parterze mieści się restauracja, a na piętrze pokoje gościnne. Kolejnym ciekawym obiektem jest zabytkowa celnica, zbudowana w stylu dworkowym w roku 1926. Służyła niegdyś straży celnej pilnujących granicy polsko – czechosłowackiej. Przed budową zapory, celnica stała przy drodze Czorsztyn – Stara Spiska Wieś i  żeby ją ocalić przed całkowitym zniszczeniem i zalaniem przez wody powstającego zbiornika zapory wodnej, staraniem Stowarzyszenia Historyków Sztuki została przeniesiona w obecne miejsce. Będąc w Niedzicy warto również zobaczyć zabytkowy, drewniany „Spichlerz” z  XVIII w. (zmodyfikowany nieznacznie i przekształcony w wieku XIX). Spichlerz jest jednym z nielicznych zabytków tego typu zachowanych in situ. Wybudowany został w obrębie gospodarczej zabudowy folwarku zamkowego. Obecnie mieści stałą wystawę Sztuki Ludowej Spiszu. Zgromadzono tam ciekawe eksponaty sztuki ludowej (ceramika, meble, stroje, zegary i obrazy). Wszystkie zebrane obiekty na wystawie, pochodzą z XIX w. i lat 20./30. XX wieku, z terenu Spiszu. Obiekt usytuowany jest ok. 150 m od zamku, po przeciwnej stronie drogi dojazdowej. Spichlerz poza sezonem nie jest udostępniany zwiedzającym. W niewielkiej odległości od celnicy i „Spichlerza” znajduje się cmentarz ostatnich właścicieli Niedzicy – Salamonów.

Z zamku wiedzie ścieżka spacerowa, która prowadzi na koronę zapory głównej Jeziora Czorsztyńskiego i do Pawilonu Wystawowego ZZW Niedzica S.A. Z okolic zamku można się również wybrać w ciekawą wycieczkę po Pieninach Spiskich. Szlak prowadzi znakami czerwonymi przez Hombarki, Żar aż do Dursztyna. Łączny czas przejścia to około 3 godziny i 30 minut. Ze szczytu góry Żar można zobaczyć ładne górskie widoki, jednak by je móc podziwiać, trzeba poszukać odsłoniętego miejsca gdyż wzniesienie w znacznym stopniu porasta las. Niżej zamku znajdują się zabudowania wsi Niedzica. Po drodze mijamy ciekawą przydrożną kapliczkę pochodzącą z XVIII w. p.w. św. Michała Archanioła, a w innym miejscu – na stoku doliny Niedziczanki – odnajdujemy kolejną zabytkową kapliczkę św. Rozalii. Będąc w Niedzicy warto rozejrzeć się nieco dalej i odwiedzić pobliskie miejscowości. Godnym uwagi jest pobliski Czorsztyn, Szczawnica – link i Krościenko nad Dunajcem.


Niedzica Wieś

Niedzica położona jest w dolinie rzeki Niedziczanki u stóp Pienin Spiskich i należy do najstarszych osad w regionie. Najwcześniejsze informacje o Niedzicy pochodzą z 1320 r. Niektóre źródła historyczne mówią, że już w XIII wieku istniała tutaj samodzielna parafia, jednak w XIV wieku została ona włączona do parafii Czerwonego Klasztoru. Dawniej była to także prywatna wieś przynależna do właścicieli niedzickiego zamku. W XVI wieku była nazywana miastem,  co świadczy o jej niewątpliwym rozwoju. Niedzicę w swojej historii nawiedzało wiele klęsk żywiołowych, które skutecznie hamowały jej rozwój. W XIX wieku do wsi zaczęli przybywać pierwsi turyści i letnicy, jednak wówczas turystyka nie odgrywała tak poważnej roli w gospodarce wsi jak obecnie. W Niedzicy głęboko zakorzeniona wówczas była pańszczyzna. Obowiązek odrabiania pańszczyzny przez część mieszkańców trwał do 1929 roku.

Obecnie Niedzica jest ważną bazą turystyczno – rekreacyjną regionu z dobrze rozbudowaną infrastrukturą. Odchodzi się od tradycyjnej gospodarki, a stawia się na dalszy rozwój turystyki. Powstają liczne pensjonaty, poszerzana jest lista dodatkowych atrakcji, a do takich niewątpliwie można zaliczyć rejs po jeziorze czorsztyńskim oraz bliskość Pienińskiego Parku Narodowego, co dodatkowo podnosi walory tego wyjątkowego miejsca. Osada jak i odrębne sołectwo Niedzica Zamek, rozwinęły się w pobliżu warowni, który jest największą atrakcją historyczną całego Podtatrza. Centrum wsi położone jest na wysokości ok. 510 m n.p.m. Niedzica Zamek leży na wysokości ok 550 m n.p.m.


Zamek Dunajec i Niedzica

Średniowieczny zamek położony nad jeziorem Czorsztyńskim w Pieninach. Niedzica jest położona w Pieninach Spiskich w odległości 35 km od Nowego Targu, ok. 50 km od Zakopanego i 80 km od Nowego Sącza. Od wschodniej strony przylega do niej Pieniński Park Narodowy, w pobliżu znajduje się Jezioro Czorsztyńskie i Sromowieckie (Sromowskie). Na terenie Niedzicy znajduje się kościół p.w. św. Bartłomieja z XV w. Odkryto w nim fragmenty polichromii, pochodzące również z XV wieku. Poprzez budowę zapory i utworzenie sztucznego Jeziora Czorsztyńskiego, Niedzica stała się głównym ośrodkiem rekreacyjnym i wypoczynkowym na tym terenie. Baza turystyczna i noclegowa wciąż się intensywnie rozwija, powstają liczne, nowe pensjonaty i hotele, w sezonie zimowym działają wyciągi narciarskie, znajduje się tu także pole namiotowe i kempingowe. Jest tu całodobowe przejście graniczne na Słowację: Niedzica – Łysa nad Dunajcem. Niewątpliwą atrakcją turystyczną znaną nie tylko w Polsce jest spływ Dunajcem (więcej o spływie pod tym adresem), który ma swój początek w pobliskich Sromowcach. Bardzo dobrą formą spędzenia wolnego czasu w Niedzicy jest zwiedzanie zapory wodnej i elektrowni. Jednak największą atrakcją jest Zamek Niedzica. Niczym magnez przyciąga co roku rzesze turystów z kraju i z zagranicy. Zamek położony jest w południowej części wsi. Zamek Niedzica został wybudowany na początku XIV wieku w miejscu dawnej budowli obronnej. Pierwotnie nosił nazwę „Dunajec”.

Przez wiele lat zmieniali się właściciele zamku, najdłużej był w rękach węgierskich, nawet gdy po I wojnie światowej zamek znalazł się na terytorium Polski. Dzieje zamku były bardzo burzliwe, wielokrotnie był niszczony i palony. Zamek składa się z trzech części: zamku głównego, dolnego i średniego. W najgorszym stanie zachował się zamek górny. Znajdują się tutaj dwie kondygnacje lochów, w jednym z nich znajduje się studnia. Z tarasów zamku górnego rozpościera się przepiękna panorama na zalew czorsztyński, ruiny zamku Czorsztyńskiego, Pieniny i Tatry. Po II wojnie światowej przeprowadzone zostały prace konserwatorskie i częściowo również zamek odbudowano, powstał dom pracy twórczej dla Stowarzyszenia Historyków Sztuki, a w części pomieszczeń utworzono muzeum wnętrz i historii regionu spiskiego. Mury zamku były świadkami przeróżnych wydarzeń, w zamkowych lochach więziono zbójników i najrozmaitszych przestępców. Jak każdy zamek również i ten w Niedzicy ma swoją tajemnicę. Otóż jak w latach czterdziestych XX wieku odnaleziono na zamku inkaskie „kipu”. Jak głosi legenda  pismem węzełkowym została zapisana informacja o ukrytym tutaj skarbie Inków, jednak dotychczas nieodnalezionym.