Zamek w Niedzicy

Zamek Dunajec – średniowieczna warownia wzniesiona już na początku XIV w.

Jezioro Czorsztyńskie

Martin, · Kategorie: Inne atrakcje · Tagi: , , , , ,

Jezioro Czorsztyńskie należy do Zespołu Zbiorników Wodnych im. Gabriela Narutowicza. Jego główną część stanowi zbiornik główny czyli Jezioro Czorsztyńskie i zbiornik wyrównawczy czyli Jezioro Sromowieckie. Istnieje też mały zbiornik przeciwrumowiskowy Niedziczanka (znajduje się on przy ujściu do Jeziora Sromowieckiego, potoku o tej samej nazwie). Zbiornik główny ma powierzchnię 10,51 km kw, a jego maksymalna powierzchnia wynosi niekiedy 12,3 km kw. Pojemność całkowita zbiornika wynosi 232 mln metrów sześciennych. Aby jezioro mogło powstać zbudowano zaporę ziemną o wysokości 56 metrów i 404 metrach długości. Podłoże jest uszczelnione poprzez przesłonę cementową o długości 500 m i średniej głębokości 50 m. Powierzchnia zbiornika wyrównawczego to ok. 0,9 km kw. Wysokość zapory w Sromowcach dzięki której powstał zbiornik wyrównawczy  wynosi 11 m i 460 m długości. Pierwsze plany utworzenia zbiornika w obecnym kształcie pojawiły się po II wojnie światowej. Prace projektowe rozpoczęto w roku 1950 i ciągnęły się przez kilkadziesiąt lat – właściwie przez cały okres jej budowy. Pierwsze prace budowlane przy Zespole Zbiorników rozpoczęto w 1975 r. Był to proces żmudny i długotrwały i łącznie budowa zbiornika trwała 22 lata. Koszty budowy były ogromne. Wśród innych inwestycji tego typu, ten w Niedzicy był najbardziej kosztowny ze wszystkich dotychczas realizowanych podobnych projektów. W zamyśle projektantów i budowniczych jednym z ważniejszych elementów przy budowie zapory i Jeziora Czorsztyńskiego miała być także elektrownia wodna.

Woda z Jeziora Czorsztyńskiego przemieszcza się przez 2 sztolnie o średnicy wewnętrznej 7 m i długościach 203 i 225 m do szczytowo – pompowej elektrowni wodnej poruszając dwie turbiny typu Deriaza. Moc elektrowni wynosi 90 MW, a jej średnia roczna produkcja to 200 mln kWh ekologicznie czystej energii. Po przejściu przez elektrownię, woda uchodzi do Jeziora Sromowieckiego. W ten sposób elektrownia pracuje jedynie w okresie największego zapotrzebowania na energię tj. w „godzinach szczytu”. Gdy zapotrzebowanie na energię jest mniejsze, a tak np. jest w nocy – te same turbiny zachowują się jak pompy i przetłaczają wodę z dolnego do górnego zbiornika. Jednak to nie energetyka jest sprawą priorytetową, a gospodarka wodna. Należy ona do najważniejszych zadań zespołu zbiorników. Przechwytuje i zmniejsza falę powodziową, a w czasie suszy, dzięki znacznemu zapasowi wody w zbiorniku gwarantuje określony przepływ w rzecze. Pozytywny wpływ regulacji przepływów odczuwalny jest w całym dolnym biegu Dunajca, a częściowo także w obrębie Wisły. Na co dzień taka regulacja jest wykorzystywana w celu ułatwienia spływu tratwami w Przełomie Dunajca. W nocy przepływ jest mniejszy a zaoszczędzona woda jest puszczana w dzień. To sprawia, że tratwy płyną szybciej i bezpieczniej. Istnieje również mała elektrownia przepływowa przy zbiorniku wyrównawczym. Jej moc wynosi 2 MW. Zbiornik wyrównawczy z zaporą w Sromowcach Wyżnych oddano do użytku w 1994 r, a dwuletni okres napełniania zbiornika zakończono tuz przed groźną i niszczycielską powodzią w 1997 r. Obie zapory piętrzące wody Dunajca są zaporami ziemnymi, wykonanymi z materiałów miejscowych. Jako budulec użyto żwirów i otoczaków, a ich szczelność zapewniana jest rdzeniem z gliny. Jeziora Czorsztyńskiego ma długość 8 km i szerokość 1,5 km, natomiast Jezioro Sromowieckie, które jest dużo mniejsze, ma długość 1.5 km i szerokość 750 m.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*